Yazan: Garen Ajderhanyan9 dk okuma
Özü
Fransa'da konut satın almayı düzenleyen hiçbir uyrukluk koşulu yoktur: bir Kanadalı, bir Fransız gibi satın alır. Farklar sonrasında ortaya çıkar. Yeniden satışta değer artışı %19 gelir vergisi ve %17,2 sosyal kesinti taşır; oysa bir Avrupa Birliği mukimi yalnızca %7,5 öder. Satıcı başına 150.000 avroluk satış bedelinin üzerinde, akredite bir mali temsilci zorunlu hale gelir. Her yıl emlak vergisi ve ikinci konutlar üzerindeki konut vergisi ödenir; ikincisi, gergin bölgede izin verilen azami oranı uygulayan Nice'te %60 artırılmıştır. Net 1.300.000 avroyu aşan Fransız gayrimenkul varlığında gayrimenkul servet vergisi eklenir ve ana konuta ayrılmış %30 indirim bir tatil evini kapsamaz. Son olarak iki vergi metni üst üste biner: 2 Mayıs 1975 tarihli Fransa-Kanada anlaşması ve Quebec mukimleri için 1 Eylül 1987'de imzalanmış ayrı bir anlaşma.
Satın almak güç değil, kurallar sonrasında ayrışır
Fransa, konut edinmek için hiçbir uyrukluk ya da ikamet koşulu aramaz. Montréal'den, Toronto'dan ya da Vancouver'dan bir alıcı, ön sözleşmeden noterdeki senede kadar Nice'li bir alıcıyla tamamen aynı yolu, aynı sürelerle izler. Alınacak bir izin ya da özel bir statü yoktur ve herhangi bir kota uygulanmaz.
Bu nokta içi rahatlatır ve çoğu zaman yazılı bulunan tek noktadır. Gerçekten paraya mal olan geri kalan kısım ise başka bir ayrıma dayanır: vergilerinizi ödediğiniz yere. Nice'te satın alan bir Kanadalı, Kanada'da vergi mukimi kalırken Fransa'da mal sahibi olur ve aşağıdaki her şeyi belirleyen bu mukim olmama durumudur.
En sık rastlanan yanılgı, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının Fransız vergisini ortadan kaldırdığını sanmaktır. Kaldırmaz: vergilendirme hakkını iki devlet arasında paylaştırır ve iki kez ödenmiş olacak olanı düzeltir. Fransa'da bulunan bir taşınmazın gelirleri de, satışından doğan kazanç da Fransa'da vergilendirilmeye devam eder.
Bir değil iki vergi metni: Kanada ve Quebec
Fransa ile Kanada arasında çifte vergilendirmeyi önlemeye yönelik anlaşma 2 Mayıs 1975'te imzalanmış ve 29 Temmuz 1976'da yürürlüğe girmiştir. O tarihten bu yana 1987, 1995 ve 2010 yıllarında ek protokollerle değiştirilmiştir.
Daha az bilinen, buna karşılık Quebecli bir alıcı için belirleyici olan nokta şu: Quebec'in Fransa ile kendine ait bir vergi anlaşması vardır; 1 Eylül 1987'de Québec'te yapılmış ve 3 Eylül 2002'de Paris'te imzalanan bir protokolle değiştirilmiştir. Bir Quebec mukimi bu nedenle biri federal, diğeri eyalet düzeyinde iki metnin kapsamına girer. 2002 protokolü, anlaşmanın kapsamını servet vergilerine de genişletmiştir; gayrimenkul servet vergisi devreye girdiğinde bu önemsiz değildir.
Bu özelliğin pratik sonuçları vardır. Muhatapları ve formları, kimi zaman da çifte vergilendirmeyi önleyen vergi mahsubunun hesabını değiştirir. Bir Quebec dosyasını sıradan bir Kanada dosyası gibi ele alan danışman, uygulanabilir bir metni atlamış olur.
Vergi mahsubu mekanizmalarını burada ayrıntılandırmıyoruz: gelirin niteliğine ve kişisel durumunuza bağlıdırlar ve Atlantik'in iki yakasındaki birer vergi uzmanının işidir. Akılda tutulması gereken, eski ve istikrarlı bir çerçevenin var olduğu, ancak Fransız bir mal üzerindeki Fransız vergisinden asla muaf tutmadığıdır.
Her yıl ödeyecekleriniz
Emlak vergisi, mukim olsun olmasın her mal sahibince ödenir. Konutun kullanımına ya da orada geçirdiğiniz süreye bağlı değildir.
1 Ocak 2023'te ana konutlarda kaldırılan konut vergisi, ikinci konutlarda ödenmeye devam eder. Yılın büyük bölümünde boş kalsa bile, eşyalı bir konut sürekli tasarrufunuzda olduğu andan itibaren uygulanır. Bu, tam olarak bir Kanadalının pied-à-terre'inin durumudur.
Buna, gergin bölgedeki belediyelerin bu verginin belediye payı üzerinde %5 ile %60 arasında bir oranla oylayabileceği bir artırım eklenir. Nice, bu bölgeleri tanımlayan 10 Mayıs 2013 tarihli kararnamenin ekinde yer alır ve azami oranı seçmiştir: Kamu Maliyesi Genel Müdürlüğü'nün 2026 yerel vergi kararları dosyasına göre artırım burada %60'tır. Bu rakam, ilk vergi bildirimini beklemeden, satın almadan önce yıllık bütçeye girmelidir.
Son olarak gayrimenkul servet vergisi, mukim olmayanları yalnızca Fransa'daki malları üzerinden, net vergiye tabi değer 1 Ocak itibarıyla 1.300.000 avroyu aştığı anda yakalar. %30 indirim ana konuta ayrılmıştır: Nice'teki bir tatil evi tam değeri üzerinden dikkate alınır.
Yeniden satışta, Avrupalı alıcıyla aradaki fark
Fransız bir malın satışından doğan değer artışı %19 gelir vergisi ve %17,2 sosyal kesinti taşır. Bir Kanadalıyı bir Avrupalıdan ayıran, bu ikinci rakamdır: 1 Ocak 2019'dan beri Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Alanı ve İsviçre mukimleri CSG ve CRDS'den muaftır ve yalnızca %7,5 dayanışma kesintisi öderler. Kanada mukiminin buna hakkı yoktur.
Yüz bin avroluk bir kazançta %17,2 ile %7,5 arasındaki fark yaklaşık on bin avro eder. Sonradan telafi edilmediği için imzadan epey önce hesaplanmalıdır.
Elde tutma süresi vergiyi kademeli olarak siler. İndirim altıncı yıldan yirmi birinci yıla kadar, gelir vergisi için yılda %6 oranında işler ve yirmi iki yılın sonunda tamamen ortadan kalkar. Sosyal kesintiler ise ancak otuz yılın sonunda söner.
Çoğu zaman gözden kaçan son nokta: Avrupa Birliği, İzlanda ve Norveç dışında yerleşik bir satıcı, akredite bir mali temsilci atamak zorundadır. Bu zorunluluk yalnızca iki durumda kalkar: satış bedeli 150.000 avro ya da altındaysa, ki bu eşik satıcı başına değerlendirilir, ve değer artışı hem gelir vergisinden hem sosyal kesintilerden muafsa, yani otuz yıllık elde tutmadan sonra. Temsilci ücret alır ve akreditasyon vergi idaresinden talep edilir; bu da işin noterdeki randevudan önce hazırlanmasını gerektirir.
Kış, uçuş ve doksan gün
Montréal ile Nice, Air Canada ve Air Transat tarafından sekiz saatin biraz altında, aktarmasız bağlanır. Ancak hat mevsimseldir ve kışın bir bölümünde kesintiye uğrar; tam da Kanadalı bir mal sahibinin soğuktan kaçmak isteyeceği dönemde. Ocak ayında Nice'e ulaşmak bu durumda Paris aktarması gerektirir, çünkü Montréal-Paris hattı yıl boyunca işler.
Bu tarife ayrıntısı, satın aldıktan sonra değil, önce hesaba katılmayı hak eder. Yıl içinde gerçekten mümkün olan konaklama sayısını, dolayısıyla malın kullanımını, dolayısıyla kendinize sakladığınız bir pied-à-terre ile iki geliş arasında yönetime bırakılan bir konut arasındaki seçimi belirler.
Konaklamaya gelince, bir Kanadalı Schengen alanında vizesiz olarak, herhangi bir yüz seksen günlük dönemde en fazla doksan gün kalabilir. Bu sayım kayan niteliktedir: 1 Ocak'ta sıfırlanmaz, önceki yüz seksen güne bakılarak hesaplanır. Dolayısıyla dört ay aralıksız kışlamak bu çerçeveyi aşar ve uzun süreli vize gerektirir.
Buna, bugün vizeden muaf yolcular için elektronik bir seyahat izni olan ETIAS eklenecektir. Hizmete girişi birkaç kez ertelenmiştir ve Avrupa Birliği tarihini henüz belirlememiştir: bu tarihi birkaç ay önceden duyurmayı taahhüt etmiştir. Yolculuğunuzu hazırlarken tarihi doğrulayın. Giriş-Çıkış Sistemi EES ise 10 Nisan 2026'dan beri Schengen alanının tamamında çalışmaktadır: dış sınırda Kanadalı bir yolcu artık biyometrik verilerini vermektedir.
Yerinde bir muhatabın değiştirdiği şey
Bu kuralların hiçbiri aşılmaz değildir. Zorluk, mesafenin ağırlaştırdığı takvimlerindedir: siz Montréal'deyken ödeme günü gelen artırılmış bir konut vergisi, imzadan önce akredite ettirilmesi gereken bir mali temsilci, sahil şeridindeki eski bir binada yılın dokuz ayı kapalı duran bir konut.
Bu, evin 1999'dan beri 107 Promenade des Anglais'de üstlendiği roldür: orada olmayan bir mal sahibinin yerel adresi olmak. Promenades Services yönetime verilen malları, Régie Promenade ise site yönetimlerini idare eder ve aynı ekip aynı ofisten yanıt verir.
Sık sorulan sorular
- Bir Kanadalı Fransa'da kısıtlama olmadan daire satın alabilir mi?
- Evet. Fransa, konut edinmek için hiçbir uyrukluk ya da ikamet koşulu aramaz. Süreç bir Fransız alıcınınkiyle aynıdır: teklif, ön sözleşme, noter. Önceden hiçbir izin gerekmez.
- Kanadalı bir satıcı için değer artışı vergisi nedir?
- %19 gelir vergisi ve %17,2 sosyal kesinti. Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Alanı ve İsviçre mukimleri 1 Ocak 2019'dan beri %7,5'e indirilmiş bir dayanışma kesintisinden yararlanır; Kanada mukimi bunun dışındadır. Elde tutma süresine bağlı indirim, gelir vergisini yirmi iki yılın, sosyal kesintileri otuz yılın sonunda siler.
- Kanada'dan Fransız bir malı satmak için mali temsilci gerekir mi?
- Evet, iki durum dışında. Avrupa Birliği, İzlanda ve Norveç dışında yerleşik bir satıcı akredite bir mali temsilci atamak zorundadır; satış bedeli 150.000 avro ya da altındaysa, ki bu eşik satıcı başına değerlendirilir, ya da değer artışı vergiden ve sosyal kesintilerden muafsa, yani otuz yıllık elde tutmadan sonra, bu zorunluluk kalkar. Akreditasyon, noterdeki randevudan önce vergi idaresinden talep edilir.
- Kanadalı bir mal sahibi gayrimenkul servet vergisi öder mi?
- Evet, yalnızca Fransa'daki malları üzerinden, net vergiye tabi değer 1 Ocak itibarıyla 1.300.000 avroyu aştığında. %30 indirim ana konuta ayrıldığı için, ikinci konut tam değeri üzerinden dikkate alınır.
- Bir Kanadalı Nice'teki konutunda ne kadar kalabilir?
- Vizesiz olarak, herhangi bir yüz seksen günlük dönemde en fazla doksan gün. Hesap kayan niteliktedir ve yıl başında sıfırlanmaz. Bunun ötesinde uzun süreli vize gerekir. Vizeden muaf yolcular için elektronik seyahat izni ETIAS eklenecektir; Avrupa Birliği hizmete giriş tarihini henüz belirlememiştir.
- Bir Quebecli, diğer Kanadalılarla aynı kurallara mı tabidir?
- Tam olarak değil. 2 Mayıs 1975 tarihli Fransa-Kanada anlaşmasının yanı sıra Quebec'in Fransa ile kendine ait bir vergi anlaşması vardır; 1 Eylül 1987'de yapılmış ve 2002'de değiştirilmiştir. Böylece biri federal, diğeri eyalet düzeyinde iki metin üst üste biner; bu da muhatapları ve kimi zaman vergi mahsubunun hesabını değiştirir.
- Nice'te ikinci konut için konut vergisi artırımı ne kadar?
- %60, yani azami oran. Gergin bölgedeki belediyeler, ikinci konutlar üzerindeki konut vergisinin belediye payını %5 ile %60 arasında bir oranla artırabilir. Kamu Maliyesi Genel Müdürlüğü'nün 2026 yerel vergi kararları dosyasına göre Nice %60 uygulamaktadır.
Kaynaklar
- impots.gouv.fr, plus-value immobilière d'un non-résident : taux et prélèvements sociaux
- impots.gouv.fr, désignation d'un représentant fiscal accrédité
- Service-public, impôt sur la fortune immobilière (seuil de 1 300 000 €)
- Service-public, taxe d'habitation sur les résidences secondaires
- BOFiP, convention fiscale entre la France et le Canada du 2 mai 1975
- Légifrance, entente fiscale France-Québec du 1er septembre 1987, avenant du 3 septembre 2002
- DGFiP, délibérations de fiscalité directe locale des communes 2026 (Nice : majoration de 60 % de la taxe d'habitation sur les résidences secondaires)
- Commission européenne, DG Migration et Affaires intérieures, différences entre l'EES et l'ETIAS (28 avril 2026)
Yazar
Garen AjderhanyanLa Gazette de la Promenade editörü
La Gazette de la Promenade editörü. Nice'ten, Riviera'nın gayrimenkulü ve yaşama sanatı üzerine yazıyor.

