Belle Époque, Art Déco, modern: Promenade des Anglais'nin mimari stillerini nasıl tanırsınız?

Promenade des Anglais neden bu kadar farklı üç stili bir arada barındırır?

Promenade des Anglais üzerinde yaşıyor ve çalışıyorum. 107 numaradaki ajansımızın penceresinden, yerinden kıpırdamadan bir buçuk asırlık mimariyi okuyabilirsiniz. Bu bir meslek ayrıcalığıdır: dünyada çok az sahil şeridi açık havada böyle bir tarih dersi sunar. Bu makale, hem meraklı gezgin hem de 1900 rotondası ile 1960 loggiaları arasında tereddüt eden alıcı için bir okuma rehberidir.

Çünkü kış misafirlerinin ritmine göre, dalgalar halinde inşa edilmiştir. 1824'te İngiliz kolonisinin girişimiyle açılan yol, başlangıçta yalnızca sahil kenarında bir geçitti. Nice, Avrupa aristokrasisinin kış başkenti haline geldikçe, her ziyaretçi kuşağı kendi mimarisini bırakmıştır: Belle Époque'un sarayları ve kira gelir binaları, ardından iki savaş arası dönemin geometrik yapıları, nihayet 1945 sonrası eski dokuyu dolduran ve bazen de yerini alan modern konutlar.

Sonuç homojen bir dekor değil, bir stratigrafyadır. Tam olarak bu villégiature manzarasını, bir buçuk asır boyunca birikmiş olanı, UNESCO 2021'de Nice'i "Riviera kış villégiature kenti" olarak dünya mirasına kaydederek tanımıştır.

Belle Époque cephesini ayırt eden nedir?

Nice'te Belle Époque kabaca 1880'den 1914'e uzanır. Öncelikle süsleme cömertliğinden tanınır: açık tonlarda sıvalı cepheler, vurgulu kornişler, yontulmuş konsolların taşıdığı balkonlar, kıvrımlı ferforjeler. Birkaç işaret neredeyse sistematik olarak tekrarlanır: kaldırımdan en okunabilir imza olan kule veya yuvarlatılmış çıkıntı şeklinde işlenmiş ve çoğunlukla kubbe ile taçlandırılmış köşe rotondası; villégiature villalarının mirası olan taşkın çatı; eklenmiş dekor, frizler, girlantlar, maskeler, çok renkli seramikler; nihayet katların hiyerarşisi, asil kat daha yüksek tavanları ve daha derin balkonları ile ayırt edilir.

Mimar Édouard-Jean Niermans'ın planlarıyla 1913'te açılan Negresco, herkesin bildiği örnektir: kubbe ile taçlandırılmış rotonda, beyaz cephe, üstlenilmiş gösteriş. Ancak Promenade ve bitişik sokaklarının Belle Époque mirasının çoğu konutsaldır: kış misafirlerini barındırmak için inşa edilmiş, bugün çoğu yıl boyunca oturulan kat mülkiyeti olan kira gelir binaları.

İçeride, dönem cömert tavan yükseklikleri, deniz tarafında kabul odaları dizisi ve avlu tarafına itilmiş mutfaklar, ev personeli için düşünülmüş, çalışma olmadan nadiren tersine çevrilen bir dağılımla kendini gösterir.

Promenade üzerinde Art Déco nasıl tanınır?

Art Déco, 1920'lerde Nice'e gelir ve sözcük dağarcığını dönüştürür: çizgi, kıvrımın yerini alır. 1925-1935 yıllarından bir cephede, geometriyi arayın, simetrik kompozisyonlar, çekilme ve basamak oyunları, yuvarlatılmış değil kesik yüzlü bow-windowlar, ve stilize ferforjeler: güneş, çeşme veya dalgalı süs motifleriyle, modellenmek yerine çizgi ile çizilmiş korkuluklar. Dekor artık eklenmiş değil, entegredir: sıva veya beton kütlesine alınmış kabartmalar, girişlerin üzerinde geometrik harfler. Ve çoğunlukla içeride Art Déco en iyi şekilde kendini verir: mozaik veya granit zeminler, dövme demir kapılar, obje gibi tasarlanmış merdiven kafesleri.

Başyapıt, 1929'da açılan Palais de la Méditerranée'dir: stilize sütunlu ve kabartmalı anıtsal cephesi, tüm yapının yeniden inşası sırasında korunmuş, Nice Art Déco'sunun ölçütü olmaya devam eder. Aynı on yıldan birkaç konut binası Promenade ve Musiciens semtini noktalamaktadır.

Savaş sonrası modern mimari ne anlatır?

1945 sonrası, mantık değişir: artık varlıklı kış misafiri için değil, asli veya ikincil konut için inşa edilir. Sahil şeridi yoğunlaşır ve kodlar yatayla ilgili olanlara dönüşür: uzatılmış cepheler, sürekli bantlar, çatı terasları. Siluet artık kubbe halinde yükselmez, ufka doğru uzanır.

Bu kuşağın belirleyici katkısı loggiadır: denize yönelik, genellikle tüm cephe boyunca sürekli, dış mekan odası olarak tasarlanmış derin balkon. Güncel piyasada, müşterilerimin yüzölçümden bile önce formüle ettiği bir ölçüttür. Buna eklenenlerse görünen strüktür, üstlenilmiş beton, direk ve plaka düzenli kafesleri, dekoru neredeyse ortadan kaybolması, ve Nice konut stokunun en aranan teraslarından bazılarını ortaya çıkaran basamaklı son katlar olan attik çekilmeleridir.

Bu dönem çok değişken kalitede yapılar üretmiştir, doğru, ama aynı zamanda özenle tasarlanmış, bugün bazıları 20. yüzyıl mimarisi sıfatıyla miras tanınmasına konu olan binalar da. Onları topluca değerlendirmek bir tembellik olur; bazıları eşit yüzölçümde, 1900 cephelerinin eşit olamayacağı bir ışık-manzara-kullanım oranı sunar.

Bir cephe beş ipucuyla nasıl tarihlendirilir?

Kat mülkiyeti dosyasını açmadan önce bile ziyarette uyguladığım saha yöntemim beş ipucuna dayanır.

Önce binanın köşesi. Rotonda veya kulecik: Belle Époque. Geometrik kesik yüz: Art Déco. Dik açı veya betonda sürekli eğri: savaş sonrası.

Sonra korkuluk. Kıvrımlar ve işlenmiş döküm: 1914 öncesi. Çizgi ile geometrik motifler: 1920-1930'lar. Basit çubuk, sac veya cam: 1945 sonrası.

Çatı. Taşkın, kubbe veya biberlik ile: Belle Époque. Basamaklı korniş: Art Déco. Çatı terası: modern.

Dolu-boş oranı. Süslü bir duvarda açılmış dikey pencereler: eski. Yatay açıklıklar ve sürekli loggiaları: modern. Art Déco ikisi arasında durur.

Nihayet hol. Şüphe durumunda, içeri girin. Mermer ve stükler: 1900. Granit ve stilize ferforje: 1930. Kenet taş, ahşap, pirinç: 1960.

Hiçbir ipucu tek başına yeterli değildir, yükseltmeler, cephe yenilemeleri ve doğrama değişimleri izleri karıştırır, ama üç uyumlu ipucu bir cepheyi on yıl hassasiyetle güvenilir şekilde tarihlendirir.

Satın alırken stil neyi değiştirir?

Her şeyi, ya da neredeyse. Bir cephenin stili çok somut gerçekliklerin kısayoludur: Belle Époque tarafında tavan yüksekliği ve hacimler, ama aynı zamanda dekor ve çatıların bakımıyla ilgili kat mülkiyeti giderleri; Art Déco tarafında plan rasyonelliği ve tasarlanmış holler; savaş sonrası tarafında loggiaları, asansörler ve park yeri. Buna miras korumalar eklenir: sahil şeridinin ve çevresinin bir kısmı cephe çalışmalarını çerçeveleyen koruma rejimlerine tabidir, her yenileme projesinden önce kontrol edilmesi gereken bir nokta.

Evimiz bu binaları, 1999'den beri kurulu olduğu Promenade'ın 107 numarasından gözlemler. Promenade'ın her gün kendisine bakana öğrettiği şey, hiçbir dönemin iyi inşa edilmiş tekeline sahip olmadığıdır. Bir stil, denizi yaşama biçimi seçildiği gibi seçilir: bir rotonda arkasında ihtişamla, 1930 ferforjesi arkasında ipin ucundaki gibi, veya bir loggia üzerinde ufukla aynı seviyede.